ابن الأثير ( مترجم : خليلى / حالت )

39

الكامل في التاريخ ( تاريخ كامل ) ( فارسي )

سيف الدوله صدقه روى آورد و دشمنى خود را با پسر عم خود ، مهذب الدوله ، ظاهر ساخت . لذا صدقه و حماد با يك ديگر بر ضد دشمن مشترك خود متفق شدند . علت اين امر آن بود كه وقتى سلطان محمد شهر « واسط » را به سيف الدوله صدقه واگذاشت ، مهذب الدوله از طرف صدقه انجام امور شهر را عهده‌دار شد و فرزندان و ياران خود را به كارها گماشت . آنان نيز به سوى بيت المال دست دراز كردند و راه افراط و اسراف در پيش گرفتند و آنچه بود همه را بر باد دادند . همين كه سال بپايان رسيد ، سيف الدوله صدقه ، از مهذب الدوله مطالبات خود را خواست . و چون از عهدهء آنچه ميبايست بپردازد برنيامد او را به زندان انداخت . بدران پسر صدقه كه داماد مهذب الدوله بود در استخلاص او كوشيد و او را از زندان بيرون آورد و به شهرش كه بطيحه بود بازگرداند . پس از او ، حماد بن ابو الجبر عهده‌دار امور « واسط » شد . و بسيارى از روش‌هاى مهذب الدوله را دگرگون كرد . لذا پس از اتفاقى كه اين دو پسر عم با يك ديگر داشتند كارشان به اختلاف كشيد . اسماعيل مصطنع ، جد حماد ، و محمد مختص ، پدر مهذب الدوله با هم برادر ، و هر دو ، پسران ابو الجبر بودند و هر يك از آن دو رياست قوم خود را داشت . پس از درگذشت مصطنع ، پسرش ابو السيد مظفر ، پدر حماد ، بجايش نشست . و بعد از وفات محمد مختص نيز فرزندش مهذب الدوله جانشينش گرديد